SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

NASA Artemis II bỏ qua đợt đốt động cơ khi phi hành gia ghi lại góc nhìn ngoạn mục về Trái Đất

[30/04/2026 09:15]

Artemis II đang bay theo quỹ đạo chính xác đến mức NASA có thể bỏ qua một lần đốt động cơ—trong khi phi hành đoàn chuẩn bị cho cơ hội hiếm có được quan sát mặt khuất của Mặt Trăng.

Phi hành đoàn của Artemis II tiếp tục hành trình hướng tới Mặt Trăng với quỹ đạo cực kỳ chính xác, cho phép các kỹ sư điều khiển bay hủy bỏ lần điều chỉnh quỹ đạo đầu tiên theo kế hoạch. Trung tâm điều khiển tại NASA Johnson Space Center xác nhận tàu Orion đã ở đúng đường bay cho lần bay ngang Mặt Trăng vào thứ Hai, ngày 6 tháng 4.

Đợt điều chỉnh bị hủy ban đầu là lần đầu trong ba lần dự kiến nhằm tinh chỉnh tốc độ và hướng bay của Orion. Nếu cần, các điều chỉnh vẫn có thể thực hiện trong các lần đốt động cơ sau, nhưng hiện tại tàu vẫn đi đúng quỹ đạo mong muốn.

Những con người đầu tiên rời quỹ đạo Trái Đất kể từ thời Apollo

Sau khi hoàn thành thành công cú đẩy vào quỹ đạo chuyển tiếp tới Mặt Trăng (translunar injection) vào ngày 2 tháng 4, các phi hành gia bắt đầu ngày thứ hai đầy đủ trong không gian sau khoảng tám giờ nghỉ ngơi. Với cột mốc này, các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch cùng phi hành gia Jeremy Hansen của Canadian Space Agency đã trở thành những con người đầu tiên bay ra ngoài quỹ đạo Trái Đất kể từ kỷ nguyên Apollo program năm 1972.

Trung tâm điều khiển đánh thức phi hành đoàn lúc 1 giờ chiều (giờ EDT) bằng bài hát “…In a Daydream” của ban nhạc Freddy Jones Band, mở đầu cho một ngày làm việc bận rộn với các hoạt động liên quan đến không gian sâu, hệ thống tàu và chuẩn bị khoa học. Khi đó, Orion cách Trái Đất khoảng 99.900 dặm và đang tiến gần tới Mặt Trăng, cách khoảng 161.750 dặm.

Quỹ đạo ổn định mà không cần điều chỉnh

Mặc dù một lần đốt động cơ điều chỉnh quỹ đạo đã được lên kế hoạch vào cuối ngày, nhưng cuối cùng không cần thiết. Những lần đốt ngắn này thường được sử dụng sau các thao tác lớn để tinh chỉnh đường bay. Lần đốt dự kiến chỉ kéo dài khoảng 8 giây và thay đổi vận tốc của Orion khoảng 0,7 feet/giây.

Tuy nhiên, quỹ đạo hiện tại của tàu đủ chính xác để bỏ qua hoàn toàn thao tác này, cho thấy độ chính xác cao của hệ thống điều hướng trong sứ mệnh.

Chuẩn bị quan sát hiếm có mặt khuất của Mặt Trăng

Khi Orion tiếp tục tiến về phía Mặt Trăng, các nhà khoa học và kỹ sư đang hoàn tất kế hoạch cho khoảng thời gian quan sát kéo dài 6 giờ trong lần bay ngang sắp tới. Trong thời gian này, vị trí thẳng hàng của Mặt Trời, Mặt Trăng và tàu sẽ cho phép phi hành đoàn nhìn thấy khoảng 20% phần mặt khuất của Mặt Trăng được chiếu sáng.

Khu vực này, không thể quan sát từ Trái Đất, bao gồm các đặc điểm như Orientale basin, Pierazzo crater và Ohm crater. Một số cấu trúc trong đó có thể được nhìn thấy bằng mắt thường mà không cần thiết bị hỗ trợ.

Bên trong tàu, phi hành đoàn đã chuẩn bị cho các quan sát này bằng cách sắp xếp thiết bị, thiết lập máy ảnh và luyện tập di chuyển trong môi trường vi trọng lực trong khoang tàu chật hẹp—có kích thước tương đương hai chiếc xe minivan. Họ cũng đang cấu hình các máy ảnh cầm tay với ống kính 80–400 mm và 14–24 mm để ghi lại hình ảnh trong quá trình bay ngang.

Kiểm tra sức khỏe và liên lạc không gian sâu

Các phi hành gia cũng thực hiện các bài tập huấn luyện y tế, bao gồm thực hành hồi sức tim phổi (CPR) và xử lý tình huống hóc nghẹn, nhằm đánh giá khả năng cấp cứu trong không gian. Việc duy trì thể trạng là ưu tiên hàng đầu, với cả bốn thành viên tiếp tục tập luyện thường xuyên bằng hệ thống bánh đà của Orion để поддерж sức khỏe tim mạch.

Sau đó, Christina Koch đã kiểm tra khả năng liên lạc khẩn cấp của Orion thông qua Deep Space Network. Hệ thống hoạt động hiệu quả khi tàu di chuyển ngày càng xa Trái Đất.

Ngoài ra, hệ thống liên lạc quang học của Orion Artemis II cũng đã kết nối với hai trạm mặt đất tại Mỹ, truyền video độ phân giải cao và các dữ liệu nhiệm vụ về Trái Đất. Thông tin được chuyển nhanh đến trung tâm điều khiển ở Houston, xác nhận rằng hệ thống liên lạc hoạt động đúng như kỳ vọng trong giai đoạn đầu của hành trình không gian sâu.

https://nld.com.vn (nttvy)
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ