Không gian “Con đường lúa gạo” hứa hẹn là điểm nhấn đặc sắc, đưa khách tham quan khám phá hành trình phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam qua 5 chặng. Từ những nông cụ thô sơ gắn với cuộc sống lao động của người nông dân đến máy móc hiện đại, công nghệ thông minh và mô hình sản xuất lúa phát thải thấp, không gian không chỉ tái hiện lịch sử ngành lúa gạo mà còn truyền tải khát vọng xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững và hội nhập quốc tế.

Được thiết kế có chiều dài 300m, với kiến trúc & bố cục sử dụng mô hình nhà tre, mái lá kết hợp với khoảng 25.000 chậu lúa ở nhiều giai đoạn sinh trưởng khác nhau (làm đòng, trổ bông, mạ non). Con đường như một hành trình kể chuyện bằng không gian, “Con đường lúa gạo” đưa khách tham quan đi qua 5 giai đoạn phát triển gồm Sơ khai, Kinh tế tiểu nông, Công nghiệp hóa, Hiện đại - Hội nhập 4.0 và Tương lai xanh. Mỗi chặng được thể hiện bằng những mô hình, nông cụ và hình ảnh đặc trưng, phản ánh sự thay đổi trong phương thức sản xuất, trình độ khoa học kỹ thuật cũng như vai trò ngày càng quan trọng của người nông dân trong chuỗi giá trị lúa gạo.

Từ những nông cụ thô sơ gắn với cuộc sống lao động của người nông dân đến máy móc hiện đại, công nghệ thông minh và mô hình sản xuất lúa phát thải thấp, không gian “Con đường lúa gạo” tái hiện sinh động hành trình phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam qua 5 chặng. Không chỉ là nơi trưng bày hiện vật, đây còn là câu chuyện về văn hóa lúa nước, sự đổi thay của phương thức sản xuất và khát vọng nâng tầm hạt gạo Việt Nam.

Không gian “Con đường lúa gạo” hứa hẹn là điểm nhấn đặc sắc, đưa khách tham quan khám phá hành trình phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam qua 5 chặng hành trình.

Được thiết kế với chiều dài 300m, con đường như một hành trình kể chuyện bằng không gian, “Con đường lúa gạo” đưa khách tham quan đi qua 5 giai đoạn phát triển: Sơ khai, Kinh tế tiểu nông, Công nghiệp hóa, Hiện đại - Hội nhập 4.0 và Tương lai xanh.

Không gian “Con đường lúa gạo” trong khuôn khổ Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ năm 2026 đang bắt đầu thi công. Ảnh: Châu Tâm.

Điểm nhấn của không gian “Con đường lúa gạo” là cách kể chuyện bằng không gian, đưa khách tham quan đi qua những dấu mốc phát triển của ngành lúa gạo, từ thời kỳ sản xuất sơ khai, kinh tế tiểu nông, công nghiệp hóa, nông nghiệp hiện đại 4.0 đến tương lai xanh. Mỗi chặng được thiết kế với những mô hình, nông cụ và hình ảnh đặc trưng, giúp người xem cảm nhận rõ nét sự thay đổi của đời sống sản xuất nông nghiệp qua từng thời kỳ.

Mở đầu hành trình là không gian “Sơ khai”, tái hiện thời kỳ sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào sức lao động của con người, kết hợp sức kéo của trâu, bò ở một số hộ gia đình. Những hình ảnh quen thuộc của làng quê với ruộng bùn, mái nhà tranh, người nông dân cùng các nông cụ như áo tơi, gàu tát nước, cuốc, xẻng, mai, thuổng, đòn gánh, quang gánh, cày, bừa, cối xay lúa, cối giã gạo, thúng, mủng, nia, sàng, xuồng bè… gợi nhớ một thời lao động cần cù, vất vả. Qua đó, khách tham quan có dịp tìm hiểu những công cụ đã đồng hành với người nông dân trong quá trình khai hoang, lập nghiệp và tạo nên những mùa vàng trên đồng đất quê hương.

Tiếp nối là chặng “Kinh tế tiểu nông”, đánh dấu giai đoạn phương thức sản xuất từng bước được cải tiến. Trâu, bò vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc làm đất, nhưng các thiết bị cơ giới đơn giản bắt đầu xuất hiện ở một số hộ gia đình có điều kiện. Kỹ thuật cấy lúa bằng cây nọc, trồng lúa mùa và thâm canh được áp dụng. Các hiện vật như máy cày tay, vòng gặt, cặp đập lúa, máy tuốt lúa bằng tay, bao lúa, lưỡi liềm, dao gặt, nhíp, xuồng máy… góp phần tái hiện quá trình chuyển đổi từ lao động thủ công sang những bước cơ giới hóa ban đầu.

Ở chặng thứ ba, “Công nghiệp hóa”, không gian trưng bày thể hiện bước chuyển mình mạnh mẽ của nền nông nghiệp khi máy móc dần thay thế sức kéo của động vật, tham gia đồng bộ vào các khâu sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến và mua bán lúa gạo. Hình ảnh máy cày, máy gặt đập liên hợp, máy sạ hàng, sạ cụm, sạ máy, máy cấy cùng các phương tiện vận chuyển như sà lan, tàu nhỏ cho thấy sự phát triển của sản xuất nông nghiệp theo hướng quy mô lớn, nâng cao năng suất và hiệu quả. Đây cũng là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa ngành hàng lúa gạo.

Không dừng lại ở những thành tựu cơ giới hóa, hành trình tiếp tục đưa khách tham quan đến với chặng “Hiện đại, hội nhập 4.0”. Đây là không gian giới thiệu nền nông nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo vào sản xuất. Các mô hình máy bay không người lái, máy sạ lúa chính xác, bộ cảm biến IoT, hệ thống tưới tiêu thông minh, bẫy côn trùng thông minh… phản ánh xu hướng ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm tối ưu quy trình canh tác, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao chất lượng sản phẩm. Người nông dân trong thời đại mới không chỉ dựa vào kinh nghiệm sản xuất mà còn từng bước làm chủ công nghệ và dữ liệu để quản lý đồng ruộng hiệu quả hơn.

Đặc biệt, chặng cuối mang tên “Tương lai xanh” được định hướng trở thành điểm nhấn của toàn bộ không gian, gắn với Đề án phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Không gian tái hiện mô hình sản xuất lúa hiện đại theo chuỗi giá trị khép kín, từ giống chất lượng cao, canh tác thông minh, tiết kiệm nước, cơ giới hóa, thu gom và tái sử dụng rơm rạ đến giảm phát thải, chế biến và xuất khẩu.

Tại đây, bản đồ Đồng bằng sông Cửu Long cách điệu được lựa chọn làm điểm nhấn, kết hợp mô hình ruộng lúa xanh, lúa chín, máy bay không người lái, máy cấy, máy gặt, hệ thống tưới tiết kiệm nước và cảm biến nông nghiệp. Bên cạnh đó là các mô hình thu gom, tái sử dụng rơm rạ, cụm bao bì gạo xuất khẩu và biểu tượng hội nhập quốc tế. Thông qua mã QR, khách tham quan có thể tìm hiểu thêm về quy trình canh tác cũng như những nội dung, kết quả của Đề án.

Với cách tổ chức thành 5 chặng liên tiếp, “Con đường lúa gạo” không đơn thuần giới thiệu những nông cụ hay thành tựu kỹ thuật, mà còn kể câu chuyện về sự bền bỉ, sáng tạo và khả năng thích ứng của người nông dân Việt Nam trước những thay đổi của thời đại. Từ những ngày đầu khai hoang với chiếc cuốc, cái cày, đến những cánh đồng ứng dụng công nghệ số, mỗi bước phát triển đều góp phần tạo nên giá trị và vị thế của hạt gạo Việt Nam.

Đặc biệt, việc gắn kết không gian trưng bày với định hướng phát triển một triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long còn gửi gắm thông điệp về trách nhiệm bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo. “Con đường lúa gạo” vì thế không chỉ đưa khách tham quan trở về với ký ức của nền văn minh lúa nước, mà còn mở ra góc nhìn về tương lai của ngành nông nghiệp Việt Nam - nơi hạt gạo không chỉ là sản phẩm của lao động mà còn là kết tinh của tri thức, khoa học, công nghệ, bản sắc văn hóa và khát vọng hội nhập quốc tế.

Thông qua không gian trưng bày, khách tham quan có dịp hiểu thêm về những đổi thay của nghề trồng lúa, sự sáng tạo của người nông dân và những thành tựu khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh hạt gạo Việt Nam, khẳng định tiềm năng và vị thế của ngành hàng lúa gạo Đồng bằng sông Cửu Long trên thị trường trong nước và quốc tế.

“Con đường lúa gạo” không chỉ là hành trình trở về với ký ức của nền văn minh lúa nước, mà còn mở ra câu chuyện về một tương lai nông nghiệp xanh, hiện đại và có trách nhiệm. Từ những cánh đồng quê đến thị trường thế giới, hạt gạo Việt Nam tiếp tục mang theo giá trị văn hóa, thành quả lao động và khát vọng vươn tầm quốc tế.

Trung Phạm