Nghiên cứu cơ chế thúc đẩy ung thư dạ dày liên quan Epstein-Barr virus và Helicobacter pylori tại Cần Thơ
Vào sáng ngày 14/5/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ có buổi họp Hội đồng tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp thành phố “Nghiên cứu về gen BZLF1, BRLF1, LMP1 của Epstein-Barr virus và cơ chế thúc đẩy tiến triển ung thư dạ dày ở bệnh nhân nhiễm Helicobacter pylori đang điều trị tại thành phố Cần Thơ”. Đề tài do PGS.TS. BS. Nguyễn Minh Phương làm Chủ nhiệm đề tài.
Tham dự buổi họp, có TS. Ngô Anh Tín - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ cùng với sự tham gia của nhiều chuyên gia, bác sĩ và nhà khoa học trong lĩnh vực y sinh học, vi sinh, sinh học phân tử và ung thư học.

TS. Ngô Anh Tín - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ kết luận tại buổi họp
Hướng đến làm rõ cơ chế thúc đẩy ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày (UTDD) hiện là một trong những bệnh ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao trên thế giới. Theo số liệu được nhóm nghiên cứu trình bày, ung thư dạ dày đứng thứ 5 về tỷ lệ mắc và thứ 4 về tỷ lệ tử vong toàn cầu. Tại Việt Nam, căn bệnh này cũng nằm trong nhóm có số ca mắc và tử vong cao.
Việc thực hiện đề tài nghiên cứu về sự đồng nhiễm giữa H. pylori và EBV cùng cơ chế thúc đẩy tiến triển ung thư dạ dày tại Việt Nam là một yêu cầu cấp thiết và mang tính thời sự cao. Hiện nay, mặc dù vai trò của H. pylori trong UTDD đã được khẳng định rõ ràng, nhưng các dữ liệu khoa học về tác động cộng hưởng khi có sự hiện diện đồng thời của virus EBV vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt là tại Việt Nam – quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do UTDD thuộc nhóm cao trong khu vực. Thực tế lâm sàng cho thấy việc chẩn đoán đơn nhiễm H. pylori đã có nhiều phương pháp, nhưng việc xác định đồng nhiễm EBV trực tiếp tại dạ dày vẫn gặp nhiều rào cản về công nghệ và quy trình kỹ thuật. Do đó, nghiên cứu này không chỉ lấp đầy khoảng trống về dữ liệu dịch tễ tại địa bàn Cần Thơ mà còn tiên phong trong việc ứng dụng các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại như Real-time PCR và RNA-seq để làm sáng tỏ cơ chế bệnh sinh ở mức độ chuyên sâu.


Các thành viên Hội đồng trao đổi, đóng góp tại buổi họp
Ứng dụng nhiều kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại
Đề tài dự kiến gồm có 3 mục tiêu chính: Xác định tỷ lệ đồng nhiễm Epstein-Barr virus và Helicobacter pylori trên các nhóm bệnh nhân có bệnh lý dạ dày đang điều trị tại Thành phố Cần Thơ; Đánh giá sự biểu hiện các gen BZLF1, BRLF1 và LMP1 của EBV bằng kỹ thuật RT-PCR trên mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân nhiễm H. pylori; Xác định cơ chế thúc đẩy tiến triển UTDD của EBV ở bệnh nhân nhiễm H. pylori thông qua gen BZLF1, BRLF1 và LMP1.
Theo đó, nội dung dự kiến được thực hiện là: Xác định tỷ lệ đồng nhiễm Epstein-Barr virus và H. pylori trên các nhóm bệnh nhân có bệnh lý dạ dày đang điều trị tại thành phố Cần Thơ; Đánh giá sự biểu hiện các gen BZLF1, BRLF1 và LMP1 của EBV bằng kỹ thuật RT-PCR trên mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân nhiễm H. pylori; Xác định cơ chế thúc đẩy tiến triển UTDD của EBV ở bệnh nhân nhiễm H. pylori thông qua gen BZLF1, BRLF1 và LMP1.
Theo Ban chủ nhiệm, kết quả đề tài kỳ vọng sẽ góp phần làm rõ cơ chế thúc đẩy ung thư dạ dày liên quan đến đồng nhiễm EBV – H. pylori; hỗ trợ chẩn đoán sớm, đánh giá nguy cơ tiến triển bệnh; đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho công tác phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả hơn trong tương lai.
Bên cạnh giá trị khoa học, nghiên cứu còn góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực y sinh học phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.
.png)

Ban chủ nhiệm báo cáo tại buổi họp
Kỳ vọng tạo cơ sở khoa học cho chẩn đoán và phòng ngừa ung thư dạ dày
Tại buổi họp, các thành viên Hội đồng đánh giá đề tài phù hợp với xu hướng nghiên cứu hiện đại trong lĩnh vực y sinh học và y học chính xác. Đồng thời, nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong bối cảnh tỷ lệ mắc bệnh lý dạ dày và ung thư dạ dày tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng.
Kết luận buổi họp, Hội đồng đánh giá cao tính khoa học, tính mới và khả năng ứng dụng của đề tài; đồng thời đề nghị Ban chủ nhiệm tiếp tục hoàn thiện nội dung thuyết minh, phương pháp nghiên cứu nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả khi thực hiện trong thực tiễn. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học y dược tại TP. Cần Thơ, phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân trong thời gian tới.
Sở KH&CN TP. Cần Thơ