Tham dự Hội thảo, có ông Nguyễn Văn Khởi - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ; PGS.TS Trần Trung Tính – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; Ông Lê Minh Hoan - Nguyên UVBCH TW Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; Ông Huỳnh Thành Đạt - Nguyên UVBCH TW Đảng, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng với sự tham gia đông đảo của đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học trên địa bàn thành phố và vùng ĐBSCL.

Ông Nguyễn Văn Khởi - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ phát biểu khai mạc tại Hội thảo

Từ lợi thế nông nghiệp đến các chuỗi giá trị công nghệ cao

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Khởi, ĐBSCL là vùng trọng điểm nông nghiệp của cả nước, đóng góp hơn 50% sản lượng lúa, khoảng 65% sản lượng thủy sản nuôi trồng, trên 70% sản lượng trái cây và hơn 90% kim ngạch xuất khẩu gạo toàn quốc; là nơi sinh sống của khoảng 18% dân số cả nước. Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) toàn vùng tăng khoảng 7,24%, chiếm 12,2% GDP quốc gia. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bứt phá, nhất là khi mục tiêu tăng trưởng hai con số từ 10%/năm trở lên theo tinh thần Kết luận 18-KL/TW đòi hỏi động lực mới từ KHCN,ĐMST&CĐS.

Do đó, ông Nguyễn Văn Khởi - Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết, thành phố mong muốn thông qua ý kiến tham vấn của các chuyên gia, nhà khoa học, viện, trường tại hội thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng Đề án đặc thù với những chính sách, cơ chế và giải pháp phù hợp, tạo động lực phát triển cho toàn vùng. Với vai trò trung tâm hạt nhân, Cần Thơ đề xuất 3 định hướng phát triển trọng tâm.

1. KHCN,ĐMST&CĐS cần chuyển mạnh sang nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, trong bối cảnh sản xuất nhỏ lẻ vẫn chiếm 68% số hộ, hạn chế ứng dụng công nghệ và hình thành chuỗi quy mô lớn. Cần Thơ đề xuất xây dựng các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; nhân rộng nông nghiệp thông minh, công nghệ sinh học, chuyển đổi số chuỗi giá trị, đồng thời ứng dụng giải pháp thích ứng nước biển dâng, đang ảnh hưởng trên 40% diện tích tự nhiên của vùng trong mùa khô.

2. Định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và tăng kết nối liên vùng, trong khi tỷ trọng kinh tế số phấn đấu đạt 14,5% GDP vào năm 2026 và 30% vào năm 2030, Đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn hạn chế về hạ tầng và mức độ ứng dụng số của doanh nghiệp. Cần Thơ đề xuất phát triển trung tâm dữ liệu, hạ tầng băng rộng, 5G, tiến tới thí điểm 6G, đồng thời tăng đào tạo kỹ năng số, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lý tài nguyên, môi trường, giao thông, y tế, giáo dục.

3. Định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Mục tiêu đến năm 2030, tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt tối thiểu 2% theo Quyết định 2227/QĐ-BKHCN. Đồng thời, thành phố Cần Thơ đề xuất tăng cường liên kết giữa đại học, hệ sinh thái ĐMST, khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp; đẩy nhanh quá trình chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tế; thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng.

Ông Trần Trung Tính – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại Hội thảo

Đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng

Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Trung Tính – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, để cụ thể hóa các chủ trương, chiến lược của Trung ương và Chính phủ về việc ứng dụng KHCN,ĐMST&CĐS để thúc đẩy tăng trưởng cho vùng ĐBSCL, Bộ Khoa học và Công nghệ đang tập trung triển khai các hành động thực chất thay vì tiếp tục dừng ở mức nghiên cứu. Trọng tâm hiện nay là hoàn thiện Đề án đặc thù phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vùng Đồng bằng sông Cửu Long để trình phê duyệt chậm nhất vào ngày 15/11. Nội dung Đề án được thiết kế xoay quanh ba nhóm vấn đề chính: các nhiệm vụ ưu tiên cấp bách cần làm ngay, các giải pháp mang tính đột phá, và công tác chuẩn bị cho chiến lược phát triển dài hạn. Để đảm bảo đề án có tính khả thi và gắn liền với thực tiễn nhất, 12 đơn vị trực thuộc Bộ đã phối hợp chặt chẽ với TP. Cần Thơ, Trường Đại học Cần Thơ cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia và các doanh nghiệp lớn trên địa bàn để thu thập ý kiến, đề xuất và giải pháp thiết thực.

Quang cảnh buổi Hội thảo

Kết nối nguồn lực, mở rộng không gian phát triển

Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung gợi mở và thảo luận về một số hướng lớn như: ứng dụng khoa học và công nghệ để năng cao giá trị chuỗi lúa gạo và thủy sản; phát triển công nghệ sinh học, công nghệ nước và công nghệ thích ứng khí hậu; khai thác hiệu quả phụ phẩm và tài nguyên sinh học; phát triển kinh tế biển, năng lượng và kinh tế xanh; hình thành dữ liệu và nền tảng số dùng chung phục vụ quản trị vùng: phát triển trí tuệ nhân tạo, mô hình số và các công cụ dự báo, hỗ trợ ra quyết định.

Ông Lê Minh Hoan - Nguyên UVBCH TW Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại Hội thảo

Ông Huỳnh Thành Đạt - Nguyên UVBCH TW Đảng, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại Hội thảo

GS.TS Nguyễn Thanh Phương - Đại học Cần Thơ phát biểu tại Hội thảo

GS.TS Hà Thanh Toàn - Đại học Cần Thơ phát biểu tại Hội thảo

Theo đó, bốn nhóm vấn đề trọng tâm được đặt ra tại Hội thảo: Xác định những vấn đề trọng tâm và ưu tiên phát triển của vùng mà KHCN,ĐMST&CĐS cần tập trung giải quyết trong giai đoạn tới; Làm rõ những tiềm năng, dư địa và các năng lực cần hình thành, nhất là về công nghệ, hạ tầng, dữ liệu, nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có tính đặc thù, liên ngành, liên vùng; Đề xuất mô hình tổ chức, cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực, tăng cường liên kết, chuyên môn hóa và sử dụng chung nguồn lực trong toàn vùng; Góp ý xác định mục tiêu, nhiệm vụ và kết quả chủ yếu của Đề án đến năm 2030, bảo đảm có trọng tâm, khả thi và tạo tác động rõ nét đối với chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phát triển bền vững của Đồng bằng sông Cửu Long.

Các đại biểu là đại diện Lãnh đạo UBND tỉnh, thành; Sở, ngành, Viện trường, doanh nghiệp cùng trao đổi, thảo luận một số ý kiến nhằm đóng góp hoàn thiện Đề án đặc thù phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vùng ĐBSCL

Kết quả trao đổi tại Hội thảo sẽ là một trong những cơ sở quan trọng để Tổ công tác xây dựng Đề án tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nội dung Đề án; làm rõ các vấn đề ưu tiên, cơ chế tổ chức thực hiện và các giải pháp huy động nguồn lực, trước khi báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ và trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Hội thảo được kỳ vọng góp phần hình thành cách tiếp cận phát triển mới đối với ĐBSCL, trong đó KHCN,ĐMST&CĐS trở thành động lực trực tiếp để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế đặc thù, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững của toàn vùng.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại Hội thảo