Tham dự tại điểm cầu thành phố Cần Thơ, có Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Khởi cùng đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính, Sở Công Thương; Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, Trường Đại học Nam Cần Thơ, Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ; cùng đại diện các doanh nghiệp như Viettel Cần Thơ, VNPT Cần Thơ, MobiFone Cần Thơ, Bưu điện thành phố Cần Thơ, Công ty Điện lực thành phố Cần Thơ, Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Anh Trí Tuệ, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Hậu Giang, Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Cần Thơ, Công ty Cổ phần Sản xuất kinh doanh Vật tư và Thuốc thú y (Vemedim), Công ty TNHH Một thành viên Sinh Hóa Phù Sa,…

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định trình bày báo cáo trung tâm về thực trạng, những điểm nghẽn và giải pháp thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ. Báo cáo cho thấy, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hệ thống chính sách từng bước được hoàn thiện theo hướng tăng quyền tự chủ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, mở rộng cơ chế hợp tác, chia sẻ rủi ro và khai thác kết quả nghiên cứu.

Thực tiễn đã ghi nhận nhiều mô hình hợp tác tạo ra công nghệ, sản phẩm và giá trị kinh tế cụ thể. Tuy nhiên, mối liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; nhiều nhu cầu công nghệ chưa chuyển hóa thành đơn đặt hàng cụ thể, trong khi không ít kết quả nghiên cứu còn dừng ở quy mô phòng thí nghiệm, chưa được hoàn thiện để ứng dụng rộng rãi và thương mại hóa. Năng lực nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp chưa đồng đều; hoạt động kết nối, chuyển giao công nghệ, huy động nguồn lực và phát triển thị trường vẫn còn những hạn chế cần tháo gỡ.

Tại điểm cầu thành phố Cần Thơ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Khởi cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tham dự Hội nghị.

Từ thực trạng trên, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định yêu cầu trọng tâm là chuyển các cơ chế, chính sách đã ban hành thành kết quả hợp tác thực chất; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp ngay từ khâu xác định bài toán, xây dựng nhiệm vụ, tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm đến tiếp nhận và thương mại hóa sản phẩm. Đồng thời, cần phát huy quyền tự chủ của viện, trường; nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực; củng cố các tổ chức trung gian hỗ trợ chuyển giao công nghệ; hoàn thiện cơ chế sở hữu trí tuệ, định giá và chia sẻ lợi ích từ kết quả nghiên cứu.

Báo cáo cũng nhấn mạnh việc đổi mới phương thức đánh giá hiệu quả liên kết, chuyển từ thống kê số lượng nhiệm vụ nghiên cứu, chương trình hợp tác, biên bản ghi nhớ sang đo lường bằng những kết quả cụ thể như nguồn kinh phí doanh nghiệp thực góp, doanh thu từ hợp đồng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, mức độ ứng dụng sản phẩm, hiệu quả sản xuất và năng lực làm chủ công nghệ. Đây là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của từng chủ thể, đồng thời bảo đảm nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước được sử dụng đúng trọng tâm, gắn với hiệu quả đầu ra.

Cùng với báo cáo trung tâm, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng trình bày nội dung thúc đẩy phát triển hệ sinh thái hợp tác trong đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và địa phương. Nội dung này góp phần nhấn mạnh vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong đào tạo nhân lực, phát triển các nhóm nghiên cứu, tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và đưa tri thức khoa học vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu nghe báo cáo tham luận từ cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tại các điểm cầu, tập trung chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhu cầu hợp tác và giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng thẳng thắn chỉ rõ những điểm nghẽn, sự e ngại và thiếu quyết liệt trong khâu thực thi chính sách tại nhiều bộ, ngành, địa phương. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta không thể tiếp tục làm khoa học theo phong trào hay tư duy hình thức. Đặt ra những yêu cầu mang tính bước ngoặt, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu:

Chuyển từ "giao đề tài" sang "giao đặt hàng": Từ năm 2027, các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học bắt buộc phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp (phấn đấu ít nhất từ 30% trở lên số lượng đề tài phải có sự đồng hành, đặt hàng của doanh nghiệp). Nếu nghiên cứu ra mà không có địa chỉ ứng dụng hay doanh nghiệp tiếp nhận, kiên quyết không triển khai để tránh lãng phí.

Doanh nghiệp phải là trung tâm: Đưa doanh nghiệp thực sự đóng vai trò là chủ thể trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước sẵn sàng mở rộng các cơ chế thông thoáng nhất (về đất đai, thuế, tín dụng, tài sản trí tuệ) và tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp chủ động tham gia sâu vào toàn bộ chuỗi nghiên cứu.

Thước đo bằng sản phẩm thực tế: Đổi mới phương thức đánh giá, chuyển mạnh từ việc đếm số lượng đề tài, văn bản sang đo lường bằng kết quả thực chất: số vốn doanh nghiệp hùn góp, doanh thu từ thương mại hóa công nghệ, năng lực làm chủ công nghệ và năng suất lao động.

Những chỉ đạo tại hội nghị thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ, thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Đây cũng là định hướng quan trọng để các địa phương tiếp tục phát huy tiềm lực nghiên cứu, nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Hội nghị là dịp để các bộ, ngành, địa phương, cơ sở nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, thống nhất định hướng và giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn trong liên kết nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ. Qua đó, góp phần đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.